ଫେସବୁକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ମାମଲା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଜାଣନ୍ତୁ କେଉଁଠି ଦାଖଲ କରିବେ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଏହାଠୁ କିପରି ବଞ୍ଚିବେ?

ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଏହି କଳା ବଜାରରେ ଅଧିକାଂଶ ସାଧାରଣ ସରଳ ଲୋକ ଏହାର ଶିକାର ହରିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଠକେଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଘଟିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି । MLA ଠାରୁ SP ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓ DSP ମଧ୍ୟ ଏହାର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି । ସମ୍ପ୍ରତି ମାମଲା ଗୁଜୁରାଟର ଜମାଲପୁରରୁ ଓ ଭବନେଶ୍ୱରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ।

ଫେସବୁକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ମାମଲା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଜାଣନ୍ତୁ କେଉଁଠି ଦାଖଲ କରିବେ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଏହାଠୁ କିପରି ବଞ୍ଚିବେ?
ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଛବି
  • News18 Odia
  • Last Updated: October 12, 2020, 4:20 PM IST
  • Share this:
  • Byline Facebook
  • Byline Twitter
  • Byline Linkedin
News18 Odia Digital

ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଏହି କଳା ବଜାରରେ ଅଧିକାଂଶ ସାଧାରଣ ସରଳ ଲୋକ ଏହାର ଶିକାର ହରିଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଠକେଇ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଘଟିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି । MLA ଠାରୁ SP ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓ DSP ମଧ୍ୟ ଏହାର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି । ସମ୍ପ୍ରତି ମାମଲା ଗୁଜୁରାଟର ଜମାଲପୁରରୁ ଓ ଭବନେଶ୍ୱରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ।

ଗୁଜୁରାଟର ଜମାଲପୁରର କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ଇମ୍ରାନ ୟୁସୁଫଭାଇ ଖେଡାୱାଲା ଫେସବୁକ ଠକେଇ ସମ୍ପର୍କରେ ସାଇବର ସେଲରେ ଏଫଆଇଆର ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ଫେସବୁକରେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟକୁ ଦେଖିଥିଲେ । ଏହି ପୋଷ୍ଟରେ ଲେଖାଥିଲା, 'ମୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗାନ୍ଧୀ ନାଗରରେ ଅଛି ଓ ମୋତେ ତୁରନ୍ତ 30 ହଜାର ଟଙ୍କା ଦରକାର । ଦିଆ ଯାଇଥିବା ନମ୍ବରରେ ଆପଣ ଗୁଗୁଲ୍ ପେ କିମ୍ବା ପେଟିଏମ୍ କରିପାରିବେ, 'ଖେଡାୱାଲାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯଦି ତାଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦରକାର ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଫୋନ୍ କରିପାରିବ କିମ୍ବା କାହାକୁ ଡାକି ପାରିବ ଓ ଏହିପରି ଫେସବୁକ୍ ପୋଷ୍ଟ କରି କିପରି ଟଙ୍କା ମାଗୁଛି ।

ଯେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଖେଡାୱାଲାଙ୍କୁ ଫୋନ କେଲେ ଜଣାପଡିଲା ଯେ ସେ ଏହି ପୋଷ୍ଟ କରିନାହାଁନ୍ତି କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଫଟୋ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଆଉ କିଏ ଏକ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ଏକ ନକଲି ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ଟଙ୍କା ମଗା ଯାଉଥିଲା । ଏହା ପରେ ବିଧାୟକ ଖେଡାୱାଲା ସାଇବର ସେଲରେ ଏଫଆଇଆର କରିଥିଲେ ।

ଏପରି ଏକ ମାମଲା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି । ଏହି ଠକେଇରେ ଆଉ କେହି ନୁହନ୍ତି ନିଜେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପୋଲିସ କମିଶନର ସୁଧାଂଶୁ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି । ବାସ୍ତବରେ ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ସୁଧାଂଶୁ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ଫେସବୁକ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ତିଆର କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଫଟୋ ଏବଂ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ବିବରଣୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଟଙ୍କା ମାଗିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ଏହା ପରେ ସୁଧାଂଶୁ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ ଫେସବୁକ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ ଯେ 'କୌଣସି ଫଟୋ ଓ ବିବରଣୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଟଙ୍କା ମାଗୁଥିବା କୌଣସି ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ଟଙ୍କା ପଠାନ୍ତୁ ନାହିଁ ।'

ପୋଲିସ କମିଶନର ସୁଧାଂଶୁ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ହ୍ୟାକ୍ ହୋଇନାହିଁ ବରଂ କେହି କେହି ତାଙ୍କ ଫଟୋ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ନୂଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ତିଆରି କରି ଲୋକଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ମାଗୁଛନ୍ତି ।

ଓଡିଶା ପୋଲିସର ଡିଆଜି ଅନୁପ କୁମାର ମଧ୍ୟ ସମପରି ଫେସବୁକରେ ପୋଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ସେହିଭଳି ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଫେସବୁକ ମାଧ୍ୟମରେ ମୁମ୍ବାଇର ଜଣେ ମହିଳା 11 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।

ଅନଲାଇନ୍ କିପରି ଟଙ୍କା ଠକି ନେଇଥାନ୍ତି -

ନିକଟରେ ଫେସବୁକ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହଜାର ହଜାର ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ମାମଲା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ କିପରି ହୁଏ ତାହା ବୁଝିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।

ଫେସବୁକ୍ ମେସେଞ୍ଜରର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚାଟ୍ ରେ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କର କୌଣସି ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ସମ୍ପର୍କୀୟ ଆପଣଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଅନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ କିଛି ଟଙ୍କା ଦରକାର, ସେ ଆଜି କାଲି ଭିତରେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରାଇଦେବେ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କ’ଣ ହେବ ? ଯଦି ସେ କମ ଟଙ୍କା ମାଗନ୍ତି ତେବେ ସମ୍ଭବତ ଆପଣ ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ପଠାଇ ଦେବେ । କିନ୍ତୁ ପଠାଇବା ପରେ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗକୁ ଫୋନ୍ କରି ଟଙ୍କା ମାଗିବ ସେତେବେଳେ ଆପଣ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବେଯେ ଆପଣ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।

ଏହିପରି କିଛି ଘଟଣା ଗତ ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅନଲାଇନ୍ ଠକ ପ୍ରଥମେ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ହ୍ୟାକ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ଓ ତା’ପରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ରେ ଥିବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ତାଲିକାକୁ ଯାଇ ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କଠାରୁ ଟଙ୍କା ମାଗୁଥିଲେ । ଏହି ମାମଲାଗୁଡିକ ଏତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢିଗଲା ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଲୋକମାନେ ନିଜେ ଏହି ବିଷୟରେ ସଚେତନ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ । କିନ୍ତୁ ଅନଲାଇନ୍ ଠକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ନୂଆ ଉପାୟ ପାଇଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନେ ଏକ ବଡ଼ ସେଲିବ୍ରିଟି, ବଡ ରାଜନେତା, ବଡ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନକଲି ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ଫେସବୁକରେ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନାମରେ ଟଙ୍କା ମାଗୁଛନ୍ତି । ଲୋକମାନେ ଟଙ୍କାକୁ ଏକ ସରକାରୀ ଆକାଉଣ୍ଟ ଭାବି ଟଙ୍କା ପଠାଇ ଦେଉଛନ୍ତି ।

ଟଙ୍କା ଠକେଇ କିମ୍ବା ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ କେବଳ ଫେସବୁକରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ । ହ୍ୱାଟସ୍ ଆପ୍ ଓ ଓଲେକ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ମାମଲା ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।

ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ଶିକାର ହେଲେ କଣ କରିବେ -

ଯଦି ଆପଣ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ଜାତୀୟ ସାଇବର ଅପରାଧ ରିପୋର୍ଟ ପୋର୍ଟାଲ (www.cybercrime.gov.in) ରେ ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବେ ।

ଏହି ୱେବସାଇଟରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ କରାଯାଇପାରିବେ । ମହିଳା କିମ୍ବା ଶିଶୁ ସହିତ ଜଡି଼ତ ଅପରାଧ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଅନଲାଇନ୍ ଅପରାଧ । ଏହି ପୋର୍ଟାଲରେ ଆପଣଙ୍କ ନାମ, ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ଦେଇ ଆପଣ ନିଜେ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରି ଆପଣଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିପାରିବେ । ଅଭିଯୋଗ କରିବାବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ କିଛି ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଯେପରିକି -

Credit card receipt
Bank statement
Envelope (if received a letter or item through mail or courier)
Brochure/Pamphlet
Online money transfer receipt
Copy of email
URL of webpage
Chat transcripts
Suspect mobile number screenshot
Videos
Images
Any other kind of document

ଆପଣଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ପରେ ମାମଲା ସଂପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇ ଯାଇଥାଏ । ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ହୁଏ । ଏହି ୱେବସାଇଟ୍ ରେ ଆପଣ ଯାଞ୍ଚର ଅଗ୍ରଗତିର ସ୍ଥିତି ଜାଣିପାରିବେ । ୱେବସାଇଟରେ Report and Track ଏକ ବିକଳ୍ପ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଦେଖିପାରିବେ ।

ଅଭିଯୋଗ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ 

ଯଦି ଅଭିଯୋଗ ମହିଳା କିମ୍ବା ଶିଶୁ ଅପରାଧ ସହ ଜଡିତ ତେବେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହା ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାର ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ତେବେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିହେବ । କିନ୍ତୁ FIR ରେ ଆପଣଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସମ୍ଭବ । ତାହା ହେଉଛି ଏକ FIR ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ପରେ ଆପଣ ଏହାକୁ ଫେରାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ।

ଫେସବୁକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ କ’ଣ -

ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ହେଲେ ଫେସବୁକ୍ ସିଧାସଳଖ କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବ ନାହିଁ । କେବଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୋଷ୍ଟଗୁଡିକ ଅପସାରଣ କରିପାରିବ । କିନ୍ତୁ ସହାୟତା ବିଭାଗରେ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ଫେସବୁକ୍ କିଛି ଉପାୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି । ଏହା ସହିତ ଠକେଇକୁ କେତୋଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

Romance Scam
Lottery Scams
Loan Scams
Access Token Theft
Job Scams

ଏହା ବି ପଢ଼ନ୍ତୁ ପୁରୀ: ପାଣି ପାଇପ ସଂଯୋଗକୁ ନେଇ ତେଣ୍ଟା ଓ ଟାଙ୍ଗିଆରେ ଆକ୍ରମଣ; ୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ୭ ଆହତ

ଏହା ବି ପଢ଼ନ୍ତୁ | ଶରୀରର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଙ୍ଗ ସବୁ ଠିକ୍ ଜାଗାରେ ନ ଥିଲେତଥାପି ୯୯ ବର୍ଷ ଯାଏଁ ବଞ୍ଚିଲେ ମହିଳା

ଯଦି ଆମେ ଆମ ଚାରିପାଖକୁ ଦେଖିବା ଅଧିକାଂଶ ମାମଲା ରୋମାନ୍ସ, ଲଟେରୀ ଓ ଚାକିରି ସହିତ ଜଡିତ । ଯଦି ଆପଣ ଅନଲାଇନରେ ବହୁତ ସକ୍ରିୟ ତେବେ ଆପଣ କିଛି ଜିନିଷକୁ ବିଷୟରେ ଧ୍ୟାନ ରଖିବା ଜରୁରୀ ।

ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ମାଗୁଛନ୍ତି ଯାହା ଆପଣ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଜାଣି ନାହାଁନ୍ତି
ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଟଙ୍କା, ଉପହାର କାର୍ଡ, ଋଣ କିମ୍ବା ନଗଦ ପୁରସ୍କାର ଦେବା ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି
ଯଦି କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଚାକିରି ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କହୁଛନ୍ତି
କେହି ଜଣେ ଅପଣଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ନାମରେ ଟଙ୍କା ମାଗୁଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଗୁରୁତର ଅଛି, ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଟଙ୍କା ଦରକାର
ବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଫେସବୁକ୍ ପୋଷ୍ଟ ଯାହା ଭାଷାର ଅନେକେ ତ୍ରୁଟି ରହିଛି



ଯଦି ଆପଣ ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖନ୍ତି ତେବେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଆପଣ ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରିବେ ।
Published by: Jagdish Barik
First published: October 12, 2020, 4:20 PM IST
corona virus btn
corona virus btn
Loading